Hoe werkt het hart? Complete uitleg over hartfunctie en bloedsomloop

Het begrijpen van hoe werkt het hart is essentieel voor iedereen die geïnteresseerd is in gezondheid en preventie. Het hart is een krachtig orgaan dat continu bloed door het lichaam pompt en daarmee zuurstof en voedingsstoffen transporteert. De werking van het hart, de bloedcirculatie, de hartslag en de hart anatomie vormen samen een complex maar goed georganiseerd systeem. In deze pagina leggen we stap voor stap uit hoe het hart functioneert, hoe de bloedcirculatie verloopt en welke factoren invloed hebben op de hart gezondheid. Deze kennis helpt bij het herkennen van signalen en het nemen van preventieve maatregelen.

Terug naar Hartkenniscentrum
Facebook Instagram Linkedin Tiktok Whatsapp Envelope
Anatomie van het hart met boezems en kamers (atrium en ventriculus)

Wat is het hart en wat doet het?

Het hart (Latijn: cor) is een holle spier (musculus cardiacus) die zich in de borstkas (thorax) bevindt, tussen de longen (pulmones). Het functioneert als een pomp die bloed door het lichaam transporteert.

Het hart heeft drie belangrijke functies:

  • Het rondpompen van zuurstofrijk bloed
  • Het afvoeren van afvalstoffen
  • Het reguleren van de bloeddruk

Het hart klopt gemiddeld 60 tot 100 keer per minuut in rust. Dit ritme noemen we de hartslag (frequentia cordis).

Hoe werkt het hart? De basis van de hartfunctie

De vraag hoe werkt het hart draait om het principe van samentrekken en ontspannen. Het hart bestaat uit spierweefsel dat ritmisch samentrekt (contractie) en ontspant (relaxatie).

Elke hartslag bestaat uit twee fasen:

  • Systole (systole): het hart trekt samen en pompt bloed weg
  • Diastole (diastole): het hart ontspant en vult zich met bloed

Dit proces wordt aangestuurd door elektrische signalen vanuit de sinusknoop (nodus sinuatrialis), ook wel de natuurlijke pacemaker van het hart.

Hart anatomie: opbouw van het hart

De hart anatomie (anatomia cordis) bestaat uit vier kamers:

  • Rechterboezem (atrium dextrum)
  • Rechterkamer (ventriculus dexter)
  • Linkerboezem (atrium sinistrum)
  • Linkerkamer (ventriculus sinister)

Daarnaast bevat het hart kleppen (valvae cordis):

  • Mitralisklep (valva mitralis)
  • Tricuspidalisklep (valva tricuspidalis)
  • Aortaklep (valva aortae)
  • Pulmonalisklep (valva pulmonalis)

Deze kleppen zorgen ervoor dat bloed slechts één richting op stroomt.

Schema van de bloedsomloop met zuurstofrijk en zuurstofarm bloed

Bloedcirculatie: hoe stroomt het bloed door het lichaam?

De bloedcirculatie (circulatio sanguinis) bestaat uit twee delen:

Kleine bloedsomloop (longcirculatie):

  • Van hart naar longen
  • Opname van zuurstof (oxygenium)
  • Afgifte van koolstofdioxide (dioxidum carbonii)

Grote bloedsomloop (lichaamscirculatie):

  • Van hart naar lichaam
  • Transport van zuurstof en voedingsstoffen
  • Terugvoer van afvalstoffen

Het bloed wordt via slagaders (arteriae) van het hart weggevoerd en via aders (venae) teruggebracht.

Hartslag en hartritme uitgelegd

De hartslag wordt bepaald door elektrische impulsen. De sinusknoop geeft signalen door aan:

  • AV-knoop (nodus atrioventricularis)
  • Bundel van His (fasciculus atrioventricularis)
  • Purkinjevezels (fibrae Purkinje)

Een normale hartslag:

  • Rust: 60–100 slagen per minuut
  • Sporters: vaak lager
  • Inspanning: hoger

Afwijkingen in het ritme noemen we aritmieën (arrhythmia cordis).

Hart gezondheid en preventie

Een goede hart gezondheid (sanitas cordis) is cruciaal. Risicofactoren zijn:

  • Hoge bloeddruk
  • Roken
  • Diabetes
  • Overgewicht
  • Stress

Preventieve maatregelen:

  • Gezonde voeding
  • Regelmatig bewegen
  • Niet roken
  • Regelmatige controle

Hartscreening.nl heeft een praktijklocatie in Drachten (Friesland) en biedt screening in Noord Nederland, Friesland, Groningen en Drenthe.

Hoe reguleert het lichaam de hartfunctie?

De werking van het hart wordt beïnvloed door:

  • Zenuwstelsel (systema nervosum)
  • Hormonen zoals adrenaline (epinephrinum)
  • Bloeddruk (pressio sanguinis)

Het autonome zenuwstelsel:

  • Sympathisch: verhoogt hartslag
  • Parasympathisch: verlaagt hartslag
Hartslag en hartritme weergegeven in een ECG grafiek

Waarom is inzicht in hoe het hart werkt belangrijk?

Inzicht in hoe werkt het hart helpt bij:

  • Vroege herkenning van klachten
  • Preventie van hart- en vaatziekten
  • Betere leefstijlkeuzes

Veel aandoeningen zoals:

  • Hartinfarct (infarctus myocardii)
  • Hartfalen (insufficientia cordis)
  • Hartritmestoornissen

kunnen vroegtijdig worden opgespoord.

Hartscreening.nl is gevestigd in Drachten (Friesland) en richt zich op preventieve zorg in Noord Nederland, Friesland, Groningen en Drenthe.

Samenvatting

Het begrijpen van hoe werkt het hart geeft inzicht in een van de belangrijkste systemen van het lichaam. Het hart (cor) pompt continu bloed door de bloedcirculatie, waarbij zuurstof en voedingsstoffen worden verspreid. De hart anatomie bestaat uit vier kamers en meerdere kleppen die zorgen voor een efficiënte doorstroming. De hartslag wordt gereguleerd door elektrische impulsen en aangepast aan de behoeften van het lichaam. Factoren zoals leefstijl en genetica beïnvloeden de hart gezondheid. Door kennis en preventie kunnen veel hart- en vaatziekten worden voorkomen. Regelmatige controle en bewustwording spelen hierin een cruciale rol.

Terug naar Hartkenniscentrum
Facebook Instagram Linkedin Tiktok Whatsapp Envelope

Bronnen:

Hartscreening hartcontrole hartcheck hart en vaatziekten drachten friesland groningen drenthe
Hartscreening hartcontrole hartcheck hart en vaatziekten drachten Noord Nederland maak een afspraak

Alle categorieën binnen het Hart Kenniscentrum

Maak vandaag de stap naar zekerheid

Voorkom hartproblemen vóór ze ontstaan. 

Afspraak maken